|
Geçen kış sezonunda meydana gelen bol yağış sonucu tüm Akdeniz’de patates üretiminde hastalık artışı olduğunu ifade eden Patates Üreticileri Birliği Başkanı Ahmet Yeşilada, KKTC’de bahar döneminde yetiştirilen patates üretiminin yüzde 80 zarar gördüğünü vurguladı. Bahar dönemimde ekilen patateslerden ülke genelinde yüzde 20 verim alındığını anlatan Yeşil, “Bu sadece bizim için geçerli olan bir durum değil Akdeniz kuşağında patates yetiştiren bütün ülkeler aynı sorunları yaşadılar. Hatta Rum kesimi bile etkilendi “dedi.
Aşırı yağış, nem ve sis sonucunda bu seneki üretimin düştüğünü, patates üretimine en çok etki eden hastalığın bu nedenle ortaya çıktığını belirten Yeşilada, bir önceki seneye göre yarı yarıya düşüş yaşandığını kaydetti.
“TARIM SİGORTASI ZARARI KARŞILAMADI”
Üretimde yaşana sorunun tabi affet olarak nitelendirilebilecek durumda olduğunu kaydeden Yeşilada, devlet tarafından yapılan tarım sigortasının ise böyle bir durumda devreye girmediğini vurguladı.“Tarım sigortası üreticiye mecburi olarak yaptırılıyor. Ürettiğimiz üründen, satın aldığımız gübre ve ithal tarım malzemelerinden belirli yüzdelerde ücret kesilerek bu fona aktarılıyor fakat hiçbir karşılığını göremedik. Tarım Bakanı gerekeni yaptım diyor fakat ses yok” ifadelerini kullanan Ahmet Yeşilada, patates üreticisinin doğal afetin yanı sıra, bu tarz uygulamalardan da olumsuz yönde etkilendiğini kaydetti.
KKTC’nin senede 2 defa patates üretimi yapan ender ülkelerden olduğunu vurgulayan Ahmet Yeşilada, İlkbahar ve Sonbahar olmak üzere iki dönemde ülkede patates yetiştirildiğini hatırlattı. Bu sene İlkbahar döneminde yetiştirilen patatesin 500 tonunun Toprak Ürünleri Kurumu, 100 tonunun Yeşilköy Kooperatifi ve 1500 tonunun tüccarlar tarafından alındığını söyleyen Yeşilada, iç pazarın 700 ton patates üretimi ile karşılanabileceğini kaydetti.
Ekilen tohum konusunda da bilgiler veren Yeşilada yılda bir defa ithal olarak tohum satın alındığını, sonbahar döneminde ise ilk üründen üretilen tohumların kullanıldığını aktardı. Geçen senede ürün kaybının yaşandığını, fakat bu sene Karpaz bölgesi en az olmak üzere bütün patates ekili alanlarda çok fazla kayıp olduğunu bir kez daha hatırlatan Birlik Başkanı Yeşilada, genel olarak tüm üreticinin zarar gördüğünü bildirdi. Yeşilada, geçen sene üretimi yapılan patatesin, iç piyasaya dönük olarak 1500 tonunun Toprak Ürünleri Kurumu tarafından, yine 1500 tonunun ise tüccarlar tarafından eritildiğini anlattı.
“SONABAHAR’DA 6 BİN TON ÜRETİM OLACAK”
Geçen sene ile bu seneki üretim arasındaki farkın çok fazla olduğunu bir kez daha hatırlatan Ahmet Yeşilada, son bahar döneminde 300 dönüm arazinin ekildiğini 6 bin ton verim beklediklerini açıkladı. Yeşilada, sonbahar döneminde üretilen patatesin normal koşullara bağlı olarak daha düşük olduğunu sözlerine ekledi.
“TÜKETİCİ İKİ KAT DAHA FAZLA PARA ÖDÜYOR”
Patatesin tüketiciye fiyat olarak yansıması konusunda da değerlendirmelerde bulunan Birlik Başkanı Ahmet Yeşilada, üretim için ödenen paranın iki katı kadar satış bedeli ile tüketiciye ulaştığını bildirdi. “Bu arz talep meselesi! Bu sene üretilen patates az olduğu için piyasada daha da pahalıya gitti. Fakat bize bu şekilde yansımadı” açıklamalarında bulunan Yeşilada, 2009 yılında üreticiden patatesin kilosun 50 kuruşa alındığını, üretici-satıcı-tüketici bağlantısında dengesizliklerin yaşandığını kaydetti. Yeşilada, en iyi ihtimalle ürünün tüketiciye yansıması, üretim bedelinin 2 katına denk geldiğini ifade etti.
“TÜRKİYE’YE SADECE 150 TON GİTTİ”
Geçen seneye göre bu yılki patates üretimine bakıldığında devlet tarafından sigorta desteğinde bulunulmasının şart olduğunu söyleyen Birlik Başkanı Yeşilada, 2009 senesinde Türkiye’ye 1500 ton patates ihraç edildiğini, bu sene ise üretim az oluşuna bağlı olarak yüksek fiyatlardan dolayı 150 ton ihraç edilebildiğini vurguladı. Yaşanan sorunlardan dolayı çıkan ürün kalitesinin de düşük seviyede olduğuna değinen Yeşilada, normal şartlarda en az 40 mm. olan patatesin bu sene ise en büyük 40 mm. üretilebildiğine dikkat çekti. Rum tarafının Avrupa Birliği’ne girmeden önce ortalama olarak her yıl 120 bin ton patates ihraç ettiğini ifade eden Ahmet Yeşilada, “Rum tarafı Avrupa Birliği’ne girmeden önce dünyaya 120 bin ton patates ihraç ediyordu fakat daha sonra bu rakam iyice düştü. Bu sene yaşanan problemler sonucunda Rumlarda çok fazla ihracat yapamadılar. Bu seneki ihracatları 5 ile 10 bin tonu geçmez. Son yıllarda sularında ada azalma oldu” şeklinde konuştu. Yeşilada, Rum kesiminde patatesin ihracatı için ayrı bir kuruluş olarak ‘Patates Pazarlama Kurumu’nun olduğunu söyledi.
“İKLİM VE AZALAN SU KAYNAKLARI BİZİ OLUMSUZ ETKİLİYOR”
İki sene önce yaşanan kuraklığın da kendilerini son zamanlarda etkileyen en büyük sorunlardan olduğunu vurgulayan Birlik Başkanı Yeşilada, “Ben KKTC’de en çok patates yetiştiren üreticilerdenim. Son yıllarda su kaynaklarının azalması ve değişen iklim şartları bizi olumsuz yönde eklemeye devam ediyor” dedi.
“2010’DA RUM TARAFINDA İHRAÇTA BULUNAMADIK”
2008’de yapmış oldukları ihracattan da söz eden Yeşilada, 3 bin ton Rum Kesimine, 3 bin tonda Türkiye’ye ihracatta bulunduklarını hatırlattı.
2009 yılında bu rakamın hem Türkiye hemde Rum Kesimi bazında yüzde 50 düştüğüne vurgu yapan Yeşilada, 2010 senesinde ise sektörün adeta yerlerde süründüğünü açıkladı.
Yeşilada, 2010 senesinde Rum tarafına ihracatta bulunulmadığını, Türkiye’ye ise 100 ile 150 ton arasında patates gönderildiğini anlattı. Ürünün bu sene az yetişmesinden dolayı böyle bir sorunun yaşandığını ifade eden Yeşilada, fiyatlarında böylelikle yüksek seviyede seyrettiğini sözlerine ekledi.
“PARALARIMIZ ÖDENMEDİ”
Hükümet tarafından yapılan mazot desteğinin çekilmesi ile patates üretiminin olumsuz yönde etkilendiğini bildiren Ahmet Yeşilada, İlkbahar üretiminden bu yana aylar geçmesine rağmen halen gereken ödemenin kendilerine yapılmadığını dile getirdi.
Üreticiler içersinde 50 dönüm patates ektiği halde 1 kilo bile verim alamayan çiftçilerin olduğunu anlatan Yeşilada, yüzde 100 zarar eden üreticilerin olduğunu ve patates üreticisi olmalarına rağmen marketten 2 TL karşılığı para vererek patates satın alan mağdurların olduğundan söz etti.
|
